قنات موغان یکی از قنوات منحصر به فرد شهرستان شهرضا است که سابقه ایجاد آن به دوران قبل از اسلام بازمی گردد.

به گزارش پایگاه خبری شهرضا زیبا قنات یا کاریز تونلی است که در زیر زمین حفر می‌شود تا آب را از دامنه کوه با شیب ملایم به دشتها و مزارع هدایت کند.ایرانیان مخترع این روش هوشمندانه برای خروج آب از دل زمین بوده‌اند.

در واقع آراییان پس از ورود به فلات ایران، این منطقه را سرزمین خشک و کم آب یافتند و به همین منظور در تلاش برای ابداع روشی نوین برای مقابله با کم آبی، قنات را ابداع کردند.

از گذشته‌های دور مردمان ایران زمین به تقلید از پدران با ذکاوت خود، قنات را حفر و از آن استفاده کرده است.

مصطفی منصف نویسنده مقاله «معرفی قنات های شهرضا» معتقد است باید به القاب شهرضا، «شهر قنات» را هم اضافه کنیم زیرا شهرستان شهرضا یکی از شهرستانهای نیمه خشک استان اصفهان است و همواره در طول تاریخ با معضل کم آبی دست به گریبان بوده است اما مردمان این دیار با حفر قنواتی که تعداد آنها به حدود ۲۰۰ عدد می‌رسد، سعی کرده‌اند در پیکار با طبیعت سربلند بیرون بیایند.

قنات موغان

قنات موغان از جمله مهمترین و در عین حال کُهن‌ترین قناتهای شهرضا است که از ۲۸۰ سهم این قنات، حدود ۱۰۰ سهم آن موقوفه است.

این قنات که در گذشته‌های نه چندان دور و پیش از آنکه دیو خشکسالی چهره کریه خود را بر منطقه نمایان کند، بیش از ۴۰ هکتار از اراضی اطراف شهرضا را مشروب می‌کرده است.

عمق «مادر چاه» این قنات که در اراضی بالادست روستای «زیارتگاه» قرار داردحدود ۲۵ متر و تعداد ۱۵۰ میله دارد.

وجه تسمیه

در همه جا نام این قنات موغان ثبت شده، این کلمه از واژه «مُغان» به معنای روحانیان زردشتی گرفته شده است؛ ریش سفیدان محلی معتقد هستند که «این قتات گبر کن است» که اشاره به حفر آن از سوی روحانیان زرتشتی دارد که قرنها قبل گروهی از آنان در این منطقه و روستای «بابوکان» (که اکنون از محلات شهر منظریه شهرضا است) زندگی می‌کرده‌اند.

نویسنده مقاله «معرفی قناتهای شهرضا» به نقل از یکی از مقنیهای با سابقه شهرضایی به نام «حسین علی قاسمی» می‌گوید که وجود لایه‌های رسوبی ضخیم و بسیار سخت دیواره‌های قنات دلیل بر قدمت چند صد ساله و حتی چند هزار ساله قنات دارد.

باران آبهای وسیعی در اطراف میله‌های این قنات وجود دارد که در طول چندین قرن ایجاد شده است، منظور از باران آب حفره‌های بسیار وسیعی است که به دلیل ریزش مدام دیواره قنات ایجاد شده است.

موغان، قناتی منحصر به فرد

سید منصور سید سجادی – نویسنده کتاب«قنات/کاریز، تاریخچه، ساختمان و چگونگی گسترش آن در جهان» معتقد است که قناتها در مجموع سه نوع هستند قناتهای ساده، قناتهای منشعب از رودخانه و قنات های ۲ طبقه، بررسی ساختمان قنات موغان نشان می‌دهد این قنات همانند هیچ یک از این انواع نبوده و از این جهت بی‌نظیر یا کم نظیر است.

منبع

خبرگزاری ایمنا